Op dit moment (mei 2011) is er een enorme uitbraak in Duitsland met de E. coli O 104 bacterie.

Ruim 1400 personen zijn ziek in het ziekenhuis, op het moment dat deze nieuwsbrief geschreven wordt, zijn er al 15 doden te betreuren. De oorzaak van de besmetting is onduidelijk, maar voorlopig ligt het accent van het onderzoek op producten die rauw worden geconsumeerd. De gehele toedracht is nog in onderzoek.

De bacterie O 104 kenmerkt zich door het resistent zijn t.o.v. antibiotica, en de vorming van Shiga-toxinen, net als E.coli O157:H7.

Daar waar E. coli O 157: H7 echter gedetecteerd kan worden doordat deze- in tegenstelling tot overige E. coli’s- niet in staat is lactose te fermenteren, is dit voor E. coli O 104 niet het geval. Hierdoor zijn de standaardkits die voor EHEC (E. coli O 157:H7) gebruikt worden niet bruikbaar als detectie voor E. coli O 104.

De meeste varianten van de E. colibacterie zijn onschuldige darmbewoners bij de mens. Er zijn echter ook E. colibacteriën waarvan je ziek kunt worden. De zogenaamde EHEC (soms ook STEC genoemd) kan een besmettelijke dikkedarmontsteking veroorzaken met bloederige diarree. De infectie kan bovendien gepaard gaan met braken, misselijkheid en buikkrampen. Als belangrijkste complicatie kan nierbeschadiging (HUS) optreden. Het is een bacterie die al decennia lang bekend is en af en toe tot ziekte-uitbraken leidt. In Nederland worden jaarlijks ongeveer 10 patiënten met HUS in relatie met een voorafgaande diarree gemeld. Er is de afgelopen decennia slechts een zeer klein aantal EHEC uitbraken in Nederland beschreven.

De bacterie komt bij koeien en schapen voor in de darmen. Besmetting vindt meestal plaats door het eten van onvoldoende verhit rundvlees of schapenvlees (barbecue, hamburgers), het drinken van rauwe melk of het eten van besmette rauwe groenten. Besmetting kan ook plaatsvinden door contact met (mest van) besmet vee en door zwemmen in besmet natuurwater. Ook kan de infectie bij onhygiënisch handelen van mens op mens overgaan. Kinderen onder de 5 jaar en mensen boven de 60 jaar hebben een verhoogde kans op complicaties. Bij mild verlopende infecties is een behandeling meestal niet nodig. Extra drinken in de vorm van zoete dranken en dranken met zout (bouillon) is belangrijk. Hiervoor zijn zakjes bij de drogist of apotheek te koop (ORS). EHEC infecties worden gewoonlijk niet met antibiotica behandeld omdat een dergelijke behandeling de kans op een gecompliceerd verloop kan vergroten. Aangezien deze infecties niet goed met antibiotica behandelbaar zijn, is preventie van besmettingen van het allergrootste belang. Het feit dat deze bacterie ESBL produceert en dus multiresistent is, speelt geen rol bij de behandeling.

Analyses bij WFC-Analytics

In samenwerking met onze leverancier (BioControl Systems) is een methode opgesteld om de pathogeen snel te kunnen bepalen.

De methode baseert zicht op de resistentie tegen antibiotica in de eerste ophopingsstap. 25 gram van het monster wordt gedurende 10-18 uur geïncubeerd bij 42°C.

Daarna vindt via een PCR-Elisa methode een evaluatie plaats of de bacterie in de ophoping de genen bevat die verantwoordelijk zijn voor de vorming van Shiga-toxinen. Dit kan met dezelfde methode als die in de bijlage beschreven staat voor andere EHEC bacteriën als de E. coli O 26, O 45, O 103, O 111, O 121 en O 145. Deze methode richt zich namelijk op de aanwezigheid van de genen die vorming van Shiga-toxinen veroorzaken.

Een positief resultaat bevestigt dat er in het monster een EHEC bacterie aangetroffen is, die in staat is te groeien in aanwezigheid van antibiotica, en de aanwezigheid van de genen die Shiga-toxinen veroorzaken.

Op dat moment is duidelijk dat het monster een pathogene variant E. coli bevat. Het is dan nog niet duidelijk of het een E. coli O 104 is, die bevestiging wordt elders uitgevoerd indien nodig.